مالیات سود ناشی از تبدیل ارز در کانادا: آیا خرید و فروش دلار مالیات دارد؟

پرسشی بسیاری از افراد مقیم کانادا مطرح می‌کنند این است که: آیا به خاطر خرید و فروش دلار آمریکا یا سایر ارزها، باید مالیات پرداخت کنم؟ پاسخ به این پرسش، ساده و از جنس بله یا خیر نیست، بلکه موضوع پیچیده‌تر است و همین ابهام باعث می‌شود عده‌ای یا بیش از حد مالیات پرداخت کنند یا ناخواسته به‌دلیل عدم پرداخت مالیات، قوانین CRA را نقض کنند. در این مقاله، موضوع مالیات سود تبدیل ارز کانادا را بررسی می‌کنیم و درباره مقررات CRA و مواردی که تبدیل ارز مشمول مالیات می‌شود صحبت خواهیم کرد.

ارز خارجی از نظر CRA چه جایگاهی دارد؟

برای درک مالیات سود ارز کانادا، پیش از هر چیز باید بدانیم که CRA چه نگاهی به ارزهای خارجی دارد. از نظر CRA، ارز خارجی پول نیست بلکه دارایی (property) محسوب می‌شود. این تعریف ساده، باعث می‌شود رویکرد کشور کانادا به تبادل ارز و سود حاصل از آن با تصور ما تفاوت داشته باشد. وقتی دلار آمریکا، یورو، پوند یا هر ارزی دیگری می‌خرید و بعد از مدتی آن را به دلار کانادا تبدیل می‌کنید، چنانچه از این تبدیل ارز منفعتی کسب کنید، یک سود تحقق یافته به دست آورده‌اید که از نظر قوانین CRA باید آن را گزارش دهید.

بر اساس بخش ۱ و ۱.۱ بند ۳۹ قانون مالیات بر درآمد کانادا (Income Tax Act)، سود یا زیان ناشی از تبدیل ارز خارجی در دسته‌بندی سود یا زیان سرمایه (Capital Gain/Loss) قرار می‌گیرد، مگر آنکه این فعالیت‌های‌ ارزی ماهیت تجاری داشته باشد که در این صورت در دسته درآمد تجاری (Business Income) قرار خواهد گرفت.

اما در اینجا یک معافیت مهم وجود دارد که بسیاری از آن بی‌خبر هستند.

معافیت مالیاتی برای تبدیل ارز در کانادا

اداره درآمد کانادا یا CRA یک آستانه معافیت مشخص کرده است که بر مبنای آن، اگر سود خالص سالانه شما از تبدیل ارز کمتر از ۲۰۰ دلار کانادا باشد، نیازی به گزارش آن در اظهارنامه مالیاتی نیست. علت این معافیت این است که بسیاری از افراد که به علت سفر، خرید یا ارسال پول به خانواده باید تبدیل ارز کنند و ممکن است به‌خاطر تغییر نرخ سود ناخواسته کسب کنند، مشمول قوانین مالیاتی قرار نگیرند.

در مقابل، اگر سود شما از تبدیل ارز در کانادا بیش از ۲۰۰ دلار باشد، داستان متفاوت خواهد بود و باید به‌طور کامل گزارش شود. برای مثال، اگر سود شما از تبدیل ارز ۱۸۰ دلار باشد، نیازی به گزارش نیست ولی اگر این سود به ۲۵۰ دلار برسد، باید تمام ۲۵۰ دلار را گزارش کنید، نه فقط ۵۰ دلار اضافی.

برای اطلاعات بیشتر نیز می‌توانید راهنمای کامل CRA را مطالعه کنید.

چه زمانی «سود ارزی» تحقق می‌یابد؟

این سوال مقداری گمراه‌کننده است. سود ارزی زمانی تحقق پیدا می‌کند که از آن ارز برای تبدیل استفاده کرده باشید نه اینکه صرفا آن را نگهداری کرده باشید. رویدادهایی که باعث تحقق سود ارزی می‌شوند، عبارتند از:

• تبدیل ارز خارجی به دلار کانادا: در بانک، صرافی، یا هر پلتفرم دیگر
• خرید کالا یا خدمات با ارز خارجی: مثلاً پرداخت با حساب دلاری برای خریدی در آمریکا
• بازپرداخت وام ارزی: اگر وامی به ارز خارجی گرفتید و نرخ تغییر کرد
• سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ارزی: مثل سهام آمریکایی که به دلار خریده‌اید

مثال: فرض کنید شما ۱۰،۰۰۰ دلار آمریکا را با نرخ USD/CAD ۱.۳۰ خریداری کرده‌اید که برابر می‌شود با ۱۳،۰۰۰ دلار کانادا. پس از شش ماه، شما این ۱۰،۰۰۰ دلار آمریکا را با نرخ ۱.۳۸ به فروش می‌رسانید که در واقع برابر است با ۱۳،۸۰۰ دلار کانادا. در این شرایط، سود ارزی شما ۸۰۰ دلار کانادا است که از آستانه ۲۰۰ دلاری قوانین CRA گذشته است و باید در اظهارنامه مالیاتی گزارش شود. اما اگر همان ۱۰،۰۰۰ دلار آمریکا را هنوز در حسابتان نگه دارید و نفروشید، هیچ رویداد مالیاتی اتفاق نیافته است و در نتیجه مالیاتی به آن تعلق نمی‌گیرد.

حساب‌های بانکی دلاری در کانادا و مالیات

بسیاری از افراد مقیم در کانادا، حساب‌های دلار آمریکا در بانک‌های کانادایی دارند. حال پرسش اصلی اینجاست: آیا داشتن چنین حساب‌هایی رویداد مالیاتی به حساب می‌آید؟

خیر، فقط داشتن حساب ارزی مشکل مالیاتی نخواهد داشت. اما دو نکته را باید در نظر بگیرید:

اول: اگر به حساب دلار آمریکایی شما سود بانکی واریز می‌شود، آن سود باید به‌عنوان درآمد در اظهارنامه مالیاتی شما گزارش شود.

دوم: اگر در خارج از کانادا (مثلا دبی یا ایران) حساب بانکی دارید، اگر ارزش کل دارایی‌های خارجی شما در هر نقطه از سال از ۱۰۰،۰۰۰ دلار کانادا عبور کند، باید فرم Foreign Income Verification یا T1135 را تکمیل کنید.

ارز و سرمایه‌گذاری در سهام آمریکایی: یک پیچیدگی مضاعف

بسیاری در کانادا در سهام آمریکایی سرمایه‌گذاری می‌کنند که این موضوع پیچیدگی‌های مالیات تبدیل ارز کانادا را مضاعف می‌کند. وقتی سهام آمریکایی را خرید و فروش می‌کنید، ممکن است دو نوع سود به دست آورید:

۱. سود ناشی از تغییر قیمت سهام که به دلار آمریکاست

۲. سود ناشی از تغییر نرخ ارز  USD/CAD

در این شرایط CRA از شما می‌خواهد هر دو سود را بر اساس دلار کانادا و با استفاده از نرخ ارز در تاریخ هر تراکنش محاسبه و گزارش کنید.

مثال: شما ۱۰۰ سهم یک شرکت آمریکایی به قیمت هر سهم ۵۰ دلار آمریکا و نرخ ۱.۳۰ می‌خرید که برابر با ۶،۵۰۰ دلار کانادا است. یک سال بعد سهام خود را به قیمت هر سهم ۶۰ دلار آمریکا و نرخ تبدیل ۱.۳۸ به فروش می‌رسانید که برابر ۸،۲۸۰ دلار کانادا خواهد بود. کل سود شما ۱،۷۸۰ دلار کاناداست که شامل سود قیمت سهام و سود تبدیل ارز کانادا می‌باشد.

وام‌های ارزی و مالیات سود ارز

اگر به ارز خارجی وام، مثلا وام مسکن به دلار آمریکا، دریافت کرده‌اید و ارزش دلار کانادا نسبت به دلار آمریکا بالا رفته باشد، سود ارزی برای شما اتفاق افتاده است. و شرایط برعکس، متحمل زیان ارزی شده‌اید.

در این خصوص، پیچیدگی‌های مالیات خاصی وجود دارد که بهتر است برای دریافت خدمات مشاوره مالیات ارز با یک حسابدار متخصص مشورت داشته باشید.

چطور مالیات سود تبدیل ارز کانادا را به CRA گزارش دهیم؟

گزارش مالیات سود تبدیل ارز کانادا در اظهارنامه سالانه T1 از طریق Schedule 3 انجام می‌شود؛ همان فرمی که برای سود سرمایه یا Capital Gain استفاده می‌شود. در این فرم باید این موارد را وارد کنید:

• تاریخ خرید ارز
• مبلغ خرید به دلار کانادا (بر اساس نرخ ارز در تاریخ خرید)
• تاریخ فروش یا استفاده از ارز
• مبلغ فروش به دلار کانادا (بر اساس نرخ ارز در تاریخ فروش)
• سود یا زیان خالص

اگر فعالیت‌های تبدیل ارز شما ماهیت تجاری دارد، باید فرم T2125 را پر کنید تا از این طریق سود را با عنوان درآمد یا Business Income گزارش دهید. مدارک مورد نیاز برای تکمیل این فرم عبارتند از:

• رسید تمام تراکنش‌های ارزی (خرید و فروش)
• صورت‌حساب بانکی یا صرافی
• نرخ ارز در تاریخ هر تراکنش
• کارمزدهای پرداختی

نکته مهم اینکه CRA این حق را برای خود محفوظ می‌داند تا ۶ سال فرصت ممیزی و بازبینی مجدد گزارش‌ها شما داشته باشد، بنابراین نگهداری مدارک ضروری است.

در خصوص نرخ ارز در تاریخ‌های مختلف CRA توصیه می‌کند از نرخ رسمی بانک مرکزی کانادا به آدرس وبسایت bankofcanada.ca استفاده کنید.

اشتباهات رایج در گزارش مالیات سود ارز

غفلت از تراکنش‌های کوچک: بسیاری بر این باورند که تراکنش‌های کوچک مشمول مالیات نمی‌شود. اما در صورتی که اگر سود سالانه تبدیل ارز به بالاتر از ۲۰۰ دلار برسد، باید همه این تراکنش‌های را گزارش دهند.

محاسبه نرخ اشتباه ارز: برخی به اشتباه از نرخ روز برای محاسبه تراکنش‌های گذشته استفاده می‌کنند ولی باید حتما از نرخ همان تاریخ تراکنش برای محاسبه استفاده شود.

بی‌توجهی به زیان ارزی: اگر نرخ ارز باعث زیان ارزی شما باشد می‌تواند سود دیگر سرمایه شما را پایین بیاورد. به همین دلیل نادیده‌گرفتن زیان ارزی می‌تواند مجددا به ضرر شما باشد.

اشتباه در تبدیل ارزها: فراموش نکنید کارمزد صرافی یا بانک که به ارز دیگری غیر از دلار کانادا پرداخت می‌کنید را هنگام محاسبه سود به دلار کانادا تبدیل کنید. این هزینه‌ها از سود شما کسر می‌شود.

مالیات سود ارز برای تازه‌واردان به کانادا

اگر تازگی وارد کانادا شده‌اید باید به این نکته مهم توجه کنید و آن اینکه پایه هزینه (Cost Base) دارایی‌های ارزی شما بر اساس ارزش آن در روز تبدیل وضعیت شما به مقیم مالیاتی کانادا محاسبه می‌شود نا تاریخ اولیه خرید.

این موضوع تاثیر فراوانی در محاسبه سود ارزی شما داشته باشد. اگر پیش از مهاجرت ارز خارجی خریده‌اید، ارزش آن در زمان ورود به کانادا و تثبیت وضعیت شما به مقیم مالیاتی کانادا، پایه محاسبه مالیات می‌شود نه قیمت اولیه خرید.

جمع‌بندی درباره مالیات سود تبدیل ارز کانادا

مالیات سود تبدیل ارز کانادا موضوعی است که تقریبا بخش زیادی از افراد مقیم در کانادا با آن روبرو می‌شوند، اما معمولا اطلاعات کمی درباره آن دارند. اما به‌طور خلاصه باید بدانید، ارز خارجی در سیستم مالیاتی کانادا یک دارایی است و اگر مجموع سود سالانه ناشی از تبدیل ارز به بالاتر از ۲۰۰ دلار کانادا برود باید در اظهارنامه مالیاتی سالانه گزارش داده شود. به‌علاوه، اگر حجم تراکنش‌های ارزی شما بالاست و یا دارایی‌های ارزی متنوعی برای سرمایه‌گذاری دارید، با یک متخصص حسابداری حتما مشورت کنید تا از بروز اشتباهات پرهزینه پیشگیری کنید.